[19 maart 2008] Het gaat goed met de schaamluiscollectie van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam. Sinds conservator Kees Moeliker afgelopen najaar zijn actie startte om de steeds zeldzamer wordende schaamluis (Phthirus pubis) voor de museumcollectie te verwerven, zijn vijf mooie monsters met versdode exemplaren aan het museum geschonken. Ze zijn toegevoegd aan ‘De Grote Schaamluis Tentoonstelling’ die nog steeds (in een kleine vitrine) in het museum te zien is. De schaamluizen werden levend verzameld door artsen werkzaam in ziekenhuizen en SOA-poliklinieken in Haarlem, Amersfoort, Utrecht, Den Haag en Amsterdam. Samen met het 'antieke' preparaat van vijf uit 1949 gaat het nu om een totaal van 25 exemplaren. Particulieren met schaamluis meldden zich vooralsnog niet bij het museum.

Opvallend is het ontbreken van platjes uit Rotterdam, ondanks intensief speurwerk. Wel kreeg het museum een fraaie serie van de eveneens zeldzame kleerluis (Pediculus humanus) in bezit, afkomstig van een Rotterdamse dakloze.


De schaamluis-oogst tot nu toe: vijf monsters met recent verzameld materiaal, geconserveerd in 70% alcohol.
(Foto Kees Moeliker | NMR)

De oogst tot nu toe - vijf monsters met recent verzameld materiaal - lijkt schamel maar is niettemin bemoedigend. Conservator Kees Moeliker legde contact met huisartsen, havenartsen, dermatologen en SOA-artsen die stuk voor stuk verklaarden tegenwoordig in hun praktijk of polikliniek zelden of nooit schaamluizen tegen te komen. Andere seksueel overdraagbare aandoeningen, zoals syfilis, nemen juist toe. Het museum is de oplettende artsen die in de afgelopen maanden schaamluis vonden en de moeite namen om ze te verzamelen, te conserveren en op te sturen, juist daarom zeer erkentelijk.

De verzamelaars van de Amersfoortse schaamluis verdienen aparte vermelding. Mente Bousema, Johan Toonstra en Ivo Koedam, dermatologen werkzaam bij het Meander MC, maakten - voordat zij hem naar het museum opstuurden - video-opnamen van de luis die zij op YouTube publiceerden. Het filmpje is hier te zien.

‘De Grote Schaamluis Tentoonstelling’ trekt geen grote mensenmassa’s naar het museum, maar bezoekers kijken wel geïnteresseerd in de kleine vitrine. “Er groeit momenteel een hele generatie op die nog nooit in contact is geweest met de schaamluis. Voor die jonge mensen is het een eye-opener. Hun ouders komen kijken om herinneringen op te halen.” aldus Moeliker, vorige week tijdens een lezing in Londen over zijn queeste  om schaamluizen voor het NMR te verwerven.

Het schaamluismonster (met schaamhaar) afkomstig uit het Universitair Medisch Centrum Utrecht.(Foto André Slupik | NMR)